(Ne)ukrotiva kritika: Kritički postupak Petra Džadžića u tekstovima o Branku Miljkoviću

Aleksić, Jana (2025) (Ne)ukrotiva kritika: Kritički postupak Petra Džadžića u tekstovima o Branku Miljkoviću. In: Srpska književna kritika XX veka : zbornik radova sa naučnog skupa održanog 21. i 22. oktobra 2024. godine. Beograd : SANU, pp. 283-307. ISBN 978-86-6184-078-4

Text Jana M Aleksić Petar Džadžić.pdf - Published Version Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial No Derivatives. Download (699kB)

Abstract

Petar Džadžić bio je među prvim kritičarima koji je prepoznao eruptivnu snagu talenta Branka Miljkovića i podržao njegov pesnički nastup krajem pedesetih godina prošlog stoleća. U kritičkim tekstovima „Jedan događaj“ iz 1958. objavljenim u NIN-u povodom zbirke „Uzalud je budim” (1958) i „Branko Miljković, Vatra i ništa“ objavljenim u „Politici” 1960. povodom knjige pesama „Vatra i ništa”, Džadžić je izoštrenim kritičkim okom i istančanim estetskim senzibilitetom uspeo da predoči književne vrline i posebnosti novog pesničkog glasa na tadašnjoj književnoj sceni. Dosledan prvobitnoj proceni o autentičnom pesniku, koju je književna istorija samo potvrdila uvrštavajući Miljkovića u sam vrh posleratnog srpskog pesništva, Džadžić je pribegao temeljnijoj analizi njegove stvaralačke ličnosti i dela u esejističkoj studiji „Branko Miljković ili neukrotiva reč“, najpre štampanoj kao predgovor izboru iz Miljkovićeve poezije 1965, a potom kao posebno izdanje iste godine. Imajući na umu blagovremenost ove kritičke reakcije na književnu pojavu Branka Miljkovića, pouzdani i jasno artikulisani kritički sud i osećaj za književnoistorijski niz, odnosno kulturni kontekst, u radu ćemo analizirati Džadžićev kritički postupak u navednim tekstovima. Upustićemo se u tipološko situiranje njegovih pojedinačnih tekstova, a dužnu pažnju posvetićemo i razmatranju metodološkog pluralizma u njegovim prikazima i kritičkoj raspravi koji uključuje postulate starog i novog pozitivizma, antitetičke kritike, poetičkih istraživanja, komparatistike, duhovnoistorijskog metoda i studija kulture. U završnici rada osvrnućemo se na kritičareve aksiološke kriterijume i estetička načela koja se prepoznaju u njegovim ocenama i stanovištima pojedinačnih Miljkovićevih ostvarenja, ali i celokupne autorske poetike.

Actions (login required)

View Item