Nebo kao transcendentni simbol u romanima i pripovednoj prozi Gorana Petrovića

Aleksić, Jana (2025) Nebo kao transcendentni simbol u romanima i pripovednoj prozi Gorana Petrovića. In: Philologia Serbica. Nebo u srpskom jeziku, književnosti i kulturi: zbornik naučnih radova. Banja Luka : Filološki fakultet, pp. 85-102. ISBN 978-99976-045-0-7

Text Jana M. Aleksić Nebo u pripovednoj prozi Gorana Petrovića.pdf - Published Version Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial No Derivatives. Download (1MB)

Abstract

Goran Petrović je pisac koji je kontinuirano i dosledno, a poetički samosvojno pronalazio unutarnje smisaone relacije između umetnosti i duhovnosti. Pripovedna estetika i poetska duhovnost u njegovom delu podudarna je sa religijskom prevashodno u ideji iskupljenja čoveka i društva posredstvom umetnosti. Uzdajući se u imaginaciju kao osnov stvaralačkog procesa, Petrović ispunjava misiju estetizacije neposrednog duhovnog iskustva. On simbolički posreduje autentičnu poetičku težnju ponovnog prepoznavanja ili reuspostavljanja harmonije u ovoj egzistenciji. Na tom zahtevnom zadatku oplemenjivanja, a time i oduhovljavanja istorijske stvarnosti, Petrović od romana „Atlas opisan nebom” (1994), preko zbirke priča „Ostrvo i okolne priče” (1996), romana „Opsada crkve Svetog Spasa” (1997), zbirki pripovedaka „Bližnji” (2002) i „Razlike” (2006), romana „Ispod tavanice koja se ljuspa” (2010), pa sve do romana „Ikonostas sveg poznatog sveta” (2022) imaginira nebo kao svojevrsni transcendentni simbol, ujedno i kao eshatološki parametar i ontičko utočište. Na taj način u čitaočevoj svesti aktivira značenje transcendencije, koje joj u domenu filozofije egzistencije pripisuje Karl Jaspers. Reč je o Apsolutnoj Stvarnosti, koja ne može biti kognitivno spoznata, ali može biti egzistencijalno dosegnuta. Ujedno, Petrović suptilnim pripovedačkim postupcima konfiguriše simbole neba, poput leteće crkve, letećih svetozarnih ikona, tavanice, pera, lestvi i dr., kojima želi da nagovesti neprestano prisustvo onostranog u ovostranom, svetog u svetovnom, a time u lepoti umetničkog dela stabilizuje duhovnu vertikalu.

Actions (login required)

View Item